logo zamek malbrok
Muzeum zamkowe
w Malborku
Otwarte muzeumPustułkowa Kamera CiałopalenieForma funkcja nowoczesność

Wydarzenia / Muzeum online

Muzeum online

Zbiory historyczne kwidzyńskiego muzeum wzbogaciły się w ostatnich latach o dwa wyjątkowe starodruki z końca XVII w., których autorem był legendarny Otto Fryderyk von der Groeben.

Pierwszy z nich to - Orientalische Reise-Beschreibung, des Brandenburgischen Adelichen Pilgers: Nebst der Brandenburgischen Schifffahrt nach Guinea, und der Verrichtung zu Morea, wydrukowany w murach kwidzyńskiego zamku w 1694 roku przez znanego gdańskiego drukarza Szymona Reinigera. Drugi zaś to - Des edlen Bergone und seiner tugendhafften Areteen denckwürdige Lebens- und Liebesgeschichte, wydrukowany w 1700 roku również przez tego samego drukarza, ale już w Gdańsku.

Obie pozycje posiadają zbliżony format – 20 x 18 cm. Pierwsza, z wtórną skórzaną i dekorowaną oprawą z XIX w., gdzie w strefie grzbietowej występują pozłacane motywy dekoracyjne oraz tytuł, autor i data powstania dzieła. Druga, z oprawą pergaminową z epoki. W obu pozycjach kartki z papieru czerpanego zdobione są licznymi miedziorytami. Na wyklejkach wewnętrznych stron oprawy występują odręczne inskrypcje, które dodatkowo podnoszą ich wartość.

O wyjątkowości i zarazem unikatowości stardruków stanowić może fakt,
że jeden z nich była „pierwszą” książką wydrukowaną w Kwidzynie oraz to, że autor – von der Groeben był personą nietuzinkową. Groebenowie przez kilka stuleci posiadali m.in. majątek nieopodal Kwidzyna w Nowej Wiosce, a sam von der Groeben wraz z trzema żonami, jako wielce zasłużony, został pochowany w wzniesionej specjalnie do tego celu kaplicy w kwidzyńskiej katedrze.

Podróżnik, starosta kwidzyński oraz generał-pułkownik w armii króla Polski Augusta II., powróciwszy z wypraw do Afryki, zapragnął wydrukować swoje wspomnienia i przygody. W pierwszej publikacji opisał podróże zamorskie i swoje dokonania, w tym założenie w 1683 r. pierwszej niemieckiej (brandenburskiej) kolonii Gross-Friedrichsburg u wybrzeży Afryki Zachodniej (dzisiejsza Ghana). Obie księgi są więc pamiątkami po wyjątkowym człowieku i skarbami kwidzyńskiej kolekcji.

 

#otwartebramy #zamkowyskarbiec #zamekwkwidzynie
#Muzea_MKiDN #zostanwdomu

_ _ _ _ _

Fot. L. Okoński

 


 

 

Nie mamy wątpliwości, że jednym z najciekawszych odkryć ostatnich lat dokonanych na zamku w Kwidzynie są gotyckie freski na sklepieniu pomieszczenia w skrzydle północnym, identyfikowanym z kancelarią. Odsłonięte zostały one w trakcie prowadzonych prac konserwatorskich. Po zdjęciu wtórnych tynków okazało się, że nie tylko katedra jest ozdobiona średniowiecznymi malowidłami - zamek także może pochwalić się takimi! Trzeba dodać, że kancelaria pozostaje jedynym pomieszczeniem zamku, w którym dotychczas znalezione zostały średniowieczne malowidła ścienne.

Tuż po odkryciu gotyckiego fresku pojawiły się pytania o treść przedstawień malowidła. Czytelna postać z kielichem interpretowana była początkowo przez konserwatorów i pracowników Zamku w Kwidzynie jako św. Jan Ewangelista, patron kwidzyńskiej katedry. Postać ma delikatną budowę ciała, smukłą kibić … a więc może to być kobieta przedstawiona z kielichem! W tej sytuacji nasunęło się skojarzenie ze św. Barbarą.

Św. Barbara, dziewica męczennica z III/IV w. n.e., według legendy uwięziona została w wieży po złożeniu ślubów czystości – stąd jej atrybutem bywa wieża. Zachował się krótki opis jej męczeńskiej śmierci: „Bito ją, a rany nacierano tłuczonymi skorupami, później – gdy Barbara nie chciała się poddać i nie wyrzekła się wiary – rozdzierano jej ciało hakami, przypalano boki rozżarzonym żelazem i miażdżono głowę młotami…”.

Święta Barbara jest uważana za orędowniczkę w czasie burzy i pożarów. Przy silnych wiatrach na początku wiosny może warto prosić o jej wstawiennictwo?

 

#otwartebramy #zamekwkwidzynie
#Muzea_MKiDN #zostanwdomu

 


 

 

Prezentując wirtualnie kolejne skarby Zamku w Kwidzynie, nie sposób pominąć muzealiów artystycznych, które stanowią trzon naszych wszystkich zbiorów. Wchodzą one w skład Kolekcji Sztuki i Rzemiosła Artystycznego. Obok przykładów rzeźby, malarstwa czy rysunku, w kolekcji tej występuje także reprezentatywna grupa grafik ukazujących panoramy i weduty Kwidzyna, w tym także zespół katedralno-zamkowy.

Do tych niezwykle intersujących przekazów ikonograficznych należy m.in. grafika pt. Marienwerder, ukazująca malowniczą panoramę Kwidzyna od strony zachodniej z ok. 1855 roku. Autorem jej był rysownik i litograf C.A. Mann, a wydawcą Institut Lithographie C.G. Kanter in Marienwerder (Instytut Litografii C.G. Kanter w Kwidzynie), działający przy znanej i cenionej królewskiej drukarni nadwornej rodziny Kanterów. Grafika powstała w technice litografii ołówkowej na arkuszu papieru o formacie: 16 cm x 22 cm (wycisk płyty: 11,9 cm x 19 cm). Wraz z 35 innymi grafikami ukazującymi miasta i wsie nadwiślańskie, wzbogacała książkę autorstwa Franza Brandstaettera - Die Weichsel. Historisch, topographisch, malerisch unter Mitwirkung einer Anzahl von kundigen Männern beschrieben. Mit lithographischen Darstellungen der interessanten Puncte nach der Natur gezeichnet von A. Mann, Marienwerder 1855.

Panorama Kwidzyna ukazana została od strony Doliny Wisły (zachodniej), którą można uznać za najbardziej ekspozycyjną,
gdyż zabudowa miejska, a w szczególności zamek, usytuowana jest niemalże na skraju wysoczyzny. Zasadnicza treść kompozycji składa się: z zamku kapitulnego o silnie eksponowanym gdanisku, który stanowi centralną dominantę, gmachu urzędu rejencji na obszarze dawnego przedzamcza, a także zabudowy miejskiej składającej się z wieży ratusza, kamienic, budynków gospodarczych i spichrzowych. Malowniczości i atrakcyjności temu dziełu dodaje występujący na przedpolu ekspozycji sztafaż, w postaci stada zwierząt gospodarskich i nasadzeń zieleni.

Praca pod względem warsztatowym oraz artystycznym wykonana została poprawnie, z zachowaniem realistycznego charakteru. Treść kompozycji uwzględnia w dużym stopniu szczegółowość, skalę oraz zachowuje proporcje pomiędzy elementami składowymi. Wszystko to sprawia, że omawiana grafika oprócz walorów artystycznych posiada także wartości ikonograficzne. Co oznacza, że może stanowić istotne źródło w studiach nad przekształceniami panoramy i sylwety miasta oraz przemianami architektonicznymi zespołu katedralno-zamkowego i sąsiedniej zabudowy miejskiej. Ponadto pozwala nam poczuć magię XIX- wiecznego Kwidzyna.

 

#otwartebramy #zamkowyskarbiec #zamekwkwidzynie
#Muzea_MKiDN #zostanwdomu

 


 

 

Prezentujemy zbiory archeologiczne, będące własnością Muzeum Zamkowego w Malborku.

W 1968 roku podczas badań wykopaliskowych na osadzie wczesnośredniowiecznej w miejscowości Podzamcze k. Kwidzyna znaleziono trzewik pochwy miecza. Zabytek zachował się fragmentarycznie. Ma delikatną, ażurową budowę i wykonany został z brązu, techniką odlewania. Widoczny na trzewiku motyw dekoracyjny, to fragment silnie zgeometryzowanej i widzianej od góry sylwetki ptaka, w której rozeta przedstawia dziób i głowę, odchodzące półkole to szyja i tułów, a dwa okręgi to rozłożone skrzydła.

Trzewik z Podzamcza powstał zapewne na terenach pruskich na przełomie X i XI w. w środowisku związanych ze skandynawskim kręgiem kulturowym, a stamtąd dotarł nad Wisłę. Należy do rzadkiej grupy znalezisk. W Europie jest kilkanaście egzemplarzy tego typu. Tym większą wartość ma okaz z Podzamcza. Typologicznie umieścić go należy w tzw. grupie skandynawskiej (typ Ib2 wg V. Kazakevičiusa). Obszar ich występowania ogranicza się do wschodnich i południowych wybrzeży Morza Bałtyckiego.

Sposoby zdobienia trzewików, nawiązują do skandynawskiego stylu Borre, w którym królował ornament zoomorficzny. Zwierzęta, w tym ptaki odgrywały istotną rolę w skandynawskiej mitologii. Najważniejszy był kruk. Odyn posiadał dwa kruki o imionach Huginn-myśl i Muninn-pamięć, które codziennie przynosiły mu informacje ze świata. Wierzono, że Kruk wieszczył wojnę i śmierć, przynosił szczęście w walce. Dlatego nieprzypadkowe było umieszczanie na okuciach pochew mieczy pary ptaków symbolizujących dwa kruki Odyna – Huginna i Muninna, które miały zapewnić zwycięstwo wojownikowi lub wskazać drogę do Walhalli po jego śmierci. Ptaki odgrywały znaczącą rolę również na Rusi i u Prusów, gdzie symbol ptaka wykorzystywano jako znak władzy wodzowskiej.

 

#otwartebramy #zamkowyskarbiec #zamekwkwidzynie
#Muzea_MKiDN #zostanwdomu

 


 

 

Nie tak dawno, bo niespełna 10 lat temu, w kwidzyńskim muzeum rozpoczęliśmy prowadzenie warsztatów w glinie. Niemal od samego początku zajęcia te cieszą się znaczną popularnością. W ich trakcie zapoznajemy się z archeologicznymi wyrobami ceramicznymi. Uczestnicy przyglądają się dawnym naczyniom, a potem mają za zadanie zrobienie własnych misek, garnuszków i talerzyków. To forma edukacji warsztatowej, zakładająca nabycie także, oprócz wiedzy, umiejętności manualnych.

Praca w glinie wymaga odrobiny wysiłku i dużej dawki chęci i cierpliwości, by osiągnąć zamierzony efekt. Skupienie w czasie pracy, ciekawość odkrywania właściwości obrabianego materiału i satysfakcja po wykonaniu własnej pracy to wielka nagroda dla prowadzącego zajęcia. Wzajemne zadowolenie (uczestnika i instruktora), miła atmosfera w czasie warsztatów to magnes naszych zajęć.

Przez te lata w glinę zaczęto wykorzystywać także do innych warsztatowych zajęć. Ten wdzięczny materiał okazał się idealny np. przy tworzeniu figurek zwierząt z najmłodszymi uczestnikami. Przecież z gliny można także lepić małe rzeźby zwierząt domowych i dzikich, a tych nie brakuje w kwidzyńskim zamku na wystawie przyrodniczej.
W ostatnim roku udało nam się wzbogacić nasz zamkowy warsztat o koło garncarskie. Dzięki niemu uczestnicy zajęć mogą zmierzyć się z trudem wykonania naczynia toczonego i jeszcze bardziej pogłębić swoje doświadczenia związane z garncarstwem.

 

#otwartebramy #zamekwkwidzynie
#Muzea_MKiDN #zostanwdomu

 


 

 

Przykry to widok, gdy naczynie wypełnione na co dzień wodą święconą jest puste. Obserwujemy to m.in. w kwidzyńskiej katedrze. Pamiętajmy jednak, że uczyniono to dla naszego własnego bezpieczeństwa i że jest to stan przejściowy. Warto jednak przy okazji przypomnieć kropielnice o nieco mniejszych rozmiarach od katedralnej…

Kropielniczki domowe są w wielu miejscach Polski przedmiotem nieco zapomnianym, a przecież jeszcze nie tak dawno były ważnym elementem żywej kultury duchowej i religijności całych społeczności. W zbiorach dawnego Heimatmuseum Westpreussen, którego regionalne tradycje kontynuuje Zamek w Kwidzynie były także kolekcjonowane. Zachowały się nawet do dziś w formie wizualnej. Prezentowany na zdjęciu ceramiczny „Mikrusek” pochodził z powiatu sztumskiego. Był pokryty białą polewą i miał niebieski napis JHS poniżej krzyżyka. Niestety nie odnotowano oryginalnych wymiarów naczynia. Wiadomo jedynie, że zostało pozyskane do zbiorów w 1930 r.

Gdyby ktoś chciał się dowiedzieć nieco na temat duchowości mieszkańców naszego regionu w dwudziestoleciu międzywojennym, to już wkrótce na wystawie organizowanej z okazji 100-lecia Plebiscytu będzie miał ku temu okazję. Choć nie będzie tam kropielniczek, pojawią się inne akcesoria związane pracą duszpasterską.
A więc przy dobrych wiatrach już w lipcu br.

 

#otwartebramy #zamkowyskarbiec #zamekwkwidzynie
#Muzea_MKiDN #zostanwdomu

_ _ _ _ _

Fot. Justyna Liguz

KLAUZULA INFORMACYJNA


Na podstawie art. 13 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych), publ. Dz. Urz. UE L Nr 119, s. 1 informujemy, iż:
  1. Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest Muzeum Zamkowe w Malborku (ul. Starościńska 1, 82-200 Malbork) reprezentowane przez Dyrektora.
  2. W sprawach z zakresu ochrony danych osobowych mogą Państwo kontaktować się z Muzeum Zamkowym w Malborku pod adresem e-mail: inspektor@zamek.malbork.pl
  3. Dane osobowe będą przetwarzane w celu realizacji umowy cywilnoprawnej.
  4. Dane osobowe będą przetwarzane przez okres niezbędny do realizacji ww. celu z uwzględnieniem okresów przechowywania określonych w przepisach odrębnych, w tym przepisów archiwalnych.
  5. Podstawą prawną przetwarzania danych jest art. 6 ust. 1 lit. b) ww. rozporządzenia.
  6. Odbiorcami Pani/Pana danych będą podmioty, które na podstawie zawartych umów przetwarzają dane osobowe w imieniu Administratora.
    Osoba, której dane dotyczą ma prawo do:
    - dostępu do treści swoich danych oraz możliwości ich poprawiania, sprostowania, ograniczenia przetwarzania oraz do przenoszenia swoich danych, a także - w przypadkach przewidzianych prawem - prawo do usunięcia danych i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania Państwa danych.
    - wniesienia skargi do organu nadzorczego w przypadku gdy przetwarzanie danych odbywa się z naruszeniem przepisów powyższego rozporządzenia tj. Prezesa Ochrony Danych Osobowych, ul. Stawki 2, 00-193 Warszawa
Podanie danych osobowych jest warunkiem zawarcia umowy cywilnoprawnej. Osoba, której dane dotyczą jest zobowiązana do ich podania. Konsekwencją niepodania danych osobowych jest brak możliwości zawarcia umowy. Ponadto informujemy, iż w związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych nie podlega Pan/Pani decyzjom, które się opierają wyłącznie na zautomatyzowanym przetwarzaniu, w tym profilowaniu, o czym stanowi art. 22 ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych.