logo zamek malbrok
Muzeum zamkowe
w Malborku
Otwarcie wystawy „ Wizerunki zamku i katedry w Kwidzynie od XVI do pocz. XXI wieku”Z kolekcji SierakowskichCiałopaleniePomnik Historii

Wydarzenia / Wystawa czasowa: Mozaiki z Rawenny

 
Rawenna, stolica mozaiki

Rawenna, starożytne miasto położone na północnym wybrzeżu Adriatyku, tysiąc pięćset lat temu było stolicą Zachodniego Cesarstwa Rzymskiego, stolicą pierwszego króla Gotów Teodoryka i europejską stolicą Cesarstwa Bizantyjskiego.

Owa znamienita epoka pozostawiła w Rawennie wspaniałe dziedzictwo budowli sakralnych ozdobionych mozaikami stanowiącymi najbogatszy na świecie zespół z V i VI wieku, przewyższający, ze względu na wartość artystyczną i znaczenie ikonologiczne, mozaiki zachowane we wszystkich innych miastach świata antycznego i klasycznego, zarówno na wschodzie jak i na zachodzie. Z tego powodu UNESCO w roku 1997 wpisało na listę światowego dziedzictwa siedem raweńskich budowli sakralnych, w których wnętrzach zachowały się słynne mozaiki eksponowane na tej wystawie.  

Sztuka mozaiki nie narodziła się w Rawennie, lecz w Rawennie osiągnęła najwyższy wyraz ekspresji. To właśnie w mozaikach raweńskich narodziła się ikonologia chrześcijańska, realistyczna i symboliczna zarazem, z widocznymi wpływami rzymskimi i bizantyjskimi, stanowiąca punkt wyjścia dla historii sztuki.

Sztuka mozaiki

Mozaika, zrodzona w okresie przedrzymskim, w gorących promieniach słońca Morza Śródziemnego, pośród ludów chaldejskich, punickich, syryjskich i greckich, znajduje systematyczne i imponujące zastosowanie w epoce cesarstwa rzymskiego, stając się najbardziej rozpowszechnionym środkiem ekspresji w dekoracjach podłogowych willi oraz miejsc kultu, w miastach i latyfundiach.

Jednakże dopiero z nastaniem cywilizacji chrześcijańskiej sztuka mozaiki święci największe i nieporównywalne triumfy. Od IV do VII wieku sztuka i ikonografia chrześcijańska stają się wyrazem wewnętrznego przeżycia, symbolizmu i abstrakcji, mozaika zaś uprzywilejowanym narzędziem szerzenia biblijnego przesłania i jego teologii. Rawenna zachowała w swych słynnych zabytkach najbogatsze i najbardziej całościowe świadectwo niezrównanych cykli figuratywnych z tamtej epoki

Zabytkowe mozaiki raweńskie - zbiór kopii

Ten zbiór mozaik, stanowiących wierne kopie antycznych oryginałów, które do dzisiaj można podziwiać w zabytkach Rawenny, powstał na początku lat pięćdziesiątych XX wieku w celu popularyzacji na świecie miasta i jego bezcennych skarbów.

Realizację kopii powierzono grupie artystów mozaikarzy z Akademii Sztuk Pięknych, wiernych strażników tej pradawnej umiejętności ludzkich rąk. Cały zbiór wykonano w oparciu o złożoną i ścisłą metodologię, w celu zagwarantowania absolutnej wierności oryginałom.

Najpierw na przezroczystej kalce przyłożonej do oryginalnych mozaik odrysowano dokładny i pełny kontur wszystkich kostek. Potem skompletowano próbki wszystkich kolorów w różnych odcieniach, aby następnie zamówić u producentów szkła w Murano i Wenecji masy szklane, z których poprzez żmudne ręczne cięcie formowało się kostki mozaiki.

Mozaikę wykonywano metodą tzw. pośrednią, układając ją najpierw na prowizorycznej podstawie, czyli wapiennym podłożu, na którym wydrukowany był wzór z kalki, z którego to podłoża była ona następnie zrywana, czyszczona i ostatecznie ustawiana.

Mozaiki prezentowane na tej wystawie są kopiami zaczerpniętymi z wizerunków w Mauzoleum Galli Placydii, Bazyliki San Vitale i Sant’Apollinare Nuovo, z Baptysterium Ortodoksów i Kaplicy Arcybiskupiej. Wystawa pozwala nam podziwiać z bliska ich szczegóły, co nie jest możliwe w przypadku oryginałów bez specjalnych instrumentów.

Miasto Rawenna jest właścicielem 60 kopii: ich część, lub niekiedy cała kolekcja, były wystawiane w ostatnich 50 latach w Europie i na świecie. Pierwsza wystawa miała miejsce w roku 1951 w Paryżu.

Przesłanie raweńskich mozaik

Odczytanie przesłania raweńskich mozaik, zachowanych do dzisiaj w oryginalnych obiektach wczesnochrześcijańskich i bizantyjskich, może być wielorakie: jest to przesłanie historyczne świadczące o wzajemnym przenikaniu się wpływów rzymskich i bizantyjskich; jest to też przesłanie artystyczne, w którym wizerunki uformowane za pomocą małych szklanych kostek są realistyczne i symboliczne zarazem; wreszcie jest to przesłanie religijne przedstawiające chrześcijańską ikonologię i opisujące jej historię.

Raweńscy arcybiskupi i duchowni będący zleceniodawcami mozaik, byli ludźmi o głębokim przygotowaniu teologicznym, gotowymi zmierzyć się z wielkim artystycznym świadectwem schyłku antycznej rzymskiej cywilizacji. Niewątpliwie udało im się uzyskać doskonałość stylistyczną w cyklu mozaik bogatych w treści obecne w kulcie i w liturgii chrześcijańskich misteriów. Najbardziej autentyczne i głębokie objaśnienie przesłania raweńskich mozaik odnaleźć można do dzisiaj w Starym i Nowym Testamencie oraz w komentarzach.

Mozaikowe cykle raweńskie odzwierciedlają koncepcje dawnej symboliki chrześcijańskiej ściśle związanej z liturgiczną lekturą Pisma Świętego, w duchu sakramentalnym właściwym wybitnym autorom eklezjastycznym z V i VI wieku.

Poprzez zbiór mozaik raweńskich chrześcijaństwo– z początku anikoniczne – wzbogaca się po raz pierwszy o prawdziwie spójną ikonografię, w której przekaz biblijny i treści teologiczne zostają przedstawione za pomocą uniwersalnego języka wizerunków.

Z tego powodu tę unikatową spuściznę traktuje się w Rawennie z ogromną odpowiedzialnością, jako skarb o niezwykłym znaczeniu dla losów cywilizacji i kultury na świecie. Niniejsza wystawa stanowić ma świadectwo bijącego zeń światła prawdy, piękna i pokoju.

Tekst pochodzi z folderu o wystawie przygotowanego przez:  
Servizio Turismo e Attività Culturali Miasta Rawenna

 


powyzsze fot: J.C.





KLAUZULA INFORMACYJNA


Na podstawie art. 13 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych), publ. Dz. Urz. UE L Nr 119, s. 1 informujemy, iż:
  1. Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest Muzeum Zamkowe w Malborku (ul. Starościńska 1, 82-200 Malbork) reprezentowane przez Dyrektora.
  2. W sprawach z zakresu ochrony danych osobowych mogą Państwo kontaktować się z Muzeum Zamkowym w Malborku pod adresem e-mail: inspektor@zamek.malbork.pl
  3. Dane osobowe będą przetwarzane w celu realizacji umowy cywilnoprawnej.
  4. Dane osobowe będą przetwarzane przez okres niezbędny do realizacji ww. celu z uwzględnieniem okresów przechowywania określonych w przepisach odrębnych, w tym przepisów archiwalnych.
  5. Podstawą prawną przetwarzania danych jest art. 6 ust. 1 lit. b) ww. rozporządzenia.
  6. Odbiorcami Pani/Pana danych będą podmioty, które na podstawie zawartych umów przetwarzają dane osobowe w imieniu Administratora.
    Osoba, której dane dotyczą ma prawo do:
    - dostępu do treści swoich danych oraz możliwości ich poprawiania, sprostowania, ograniczenia przetwarzania oraz do przenoszenia swoich danych, a także - w przypadkach przewidzianych prawem - prawo do usunięcia danych i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania Państwa danych.
    - wniesienia skargi do organu nadzorczego w przypadku gdy przetwarzanie danych odbywa się z naruszeniem przepisów powyższego rozporządzenia tj. Prezesa Ochrony Danych Osobowych, ul. Stawki 2, 00-193 Warszawa
Podanie danych osobowych jest warunkiem zawarcia umowy cywilnoprawnej. Osoba, której dane dotyczą jest zobowiązana do ich podania. Konsekwencją niepodania danych osobowych jest brak możliwości zawarcia umowy. Ponadto informujemy, iż w związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych nie podlega Pan/Pani decyzjom, które się opierają wyłącznie na zautomatyzowanym przetwarzaniu, w tym profilowaniu, o czym stanowi art. 22 ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych.